Projekty

O projekcie

W polsko-niemieckim projekcie "REVIVAL! – Rewitalizacja historycznych miast Dolnego Śląska i Saksonii" dziesięć małych i średnich miast, położonych na saksońskich i polskich Łużycach oraz na Przedgórzu Sudeckim postara się przy wsparciu trzech instytucji naukowych o wzmocnienie swoich śródmieść, cennych pod względem architektoniczno-kulturowym. Instytut Ekologicznego Rozwoju Przestrzeni (IÖR), należący do Wspólnoty Badawczej im. Leibniza, reprezentowany przez Interdyscyplinarne Centrum Ekologicznej Rewitalizacji Miast (IZS) z siedzibą w Görlitz, koordynuje projekt jako partner wiodący. Projekt o łącznej wartości 1 032 906 euro w ramach Programu Współpracy INTERREG Polska-Saksonia 2014–2020 jest współfinansowany w 85% (877 544 euro) z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Czas trwania projektu: październik 2018 – wrzesień 2020.

Sytuacja wyjściowa

Obszar objęty projektem cechuje się dużą liczbą małych i średnich miast, mających podobne potencjały i wyzwania pod względem rozwoju historycznego, struktury miejskiej, dziedzictwa architektoniczno-kulturalnego, ale również rozwoju demograficznego i społeczno-gospodarczego. Podczas gdy historycznym śródmieściom mimo sukcesów w zakresie modernizacji infrastruktury i stanu budynków grozi utrata funkcji użytkowych, nowe obiekty są często budowane na obrzeżach miast. Biorące się z tego pustostany, dotykające budynków mieszkalnych i gospodarczych w częściach staromiejskich, mogą z jednej strony być zagrożeniem dla zabytkowej substancji budowlanej, a z drugiej prowadzić do utraty ważnych funkcji miejskich, tradycyjnie związanych z centrum miasta jako miejscem kultury, handlu i spotkań. W sytuacji wzrostu wartości czynników miękkich, takich jak wartość rekreacyjna, oferta kulturalna i wizerunek miasta dla wyboru miejsca do mieszkania i działalności gospodarczej tendencja ta stanowi lokalizacyjną wadę. Z drugiej strony coraz większe przeciążenie aglomeracji wokół Wrocławia i Drezna z trudną sytuacją na rynku mieszkaniowym oraz narastającymi problemami ekologicznymi i transportowymi prowadzi do ponownego budzenia się zainteresowania małymi i średnimi miastami, co tworzy szanse dla obszaru objętego projektem. Miasta partnerskie REVIVAL! ze swoją przestrzenną ofertą w zwartych, historycznych strukturach i atrakcyjnym dziedzictwem architektury i kultury mają dobre warunki do renesansu w związku ze zintensyfikowanymi w skali całej Europy procesami (re)urbanizacji. REVIVAL! ogniskuje się na tych wspólnych wyzwaniach i potencjałach.

Cel

REVIVAL! ma na celu zidentyfikowanie wspólnych szans rozwojowych uczestniczących w projekcie małych i średnich miast oraz przyczynienie się - poprzez zachowanie ich dziedzictwa architektury i kultury oraz rewitalizację ich historycznych centrów - do zrównoważonego rozwoju i wysokiej jakości życia na pograniczu polsko-niemieckim.

Sposób działania i oczekiwane rezultaty

REVIVAL! odpowiada na wspólne wyzwania dla dotkniętych przemianami strukturalnymi małych i średnich miast uczestniczących w projekcie zarówno przez praktyczne działania na rzecz rewitalizacji historycznych śródmieść, jak i przez studia naukowe i strategie rozwoju.

Projekt umożliwia miastom wdrażanie indywidualnych działań rewitalizacyjnych w ramach ustrukturyzowanej, transgranicznej wymiany doświadczeń, a także wzajemną integrację. W tym celu na przestrzeni dwóch lat trwania projektu odbędą się między innymi cztery wspólne warsztaty wszystkich partnerów projektu z wycieczkami na obszarze objętym projektem.

Podejmowane wspólnie działania, koordynowane przez partnerów naukowych, służą zarówno ożywieniu części staromiejskich, jak i eksploracji i udostępnianiu architektoniczno-kulturalnego dziedzictwa miast partnerskich mieszkańcom i turystom. Należą do tego Dni Akcji w historycznych śródmieściach, służące również jako transgraniczna platforma dla artystów i regionalnych kupców na obszarze objętym projektem, objazdowa wystawa oraz gra terenowa.

Głównym elementem pracy naukowej w ramach projektu jest analiza dotycząca specyfiki jakości życia w mniejszych i średnich miastach w słabiej rozwiniętych regionach. Ma ona dostarczyć wiedzę o wkładzie dziedzictwa architektury i kultury w atrakcyjność i miejski charakter tego typu miast, a także posłużyć za podstawę dziesięciu samorządowych strategii miast partnerskich oraz ogólnej strategii zrównoważonego rozwoju obszaru objętego projektem.

Polsko-niemiecka jesienna szkoła studencka, poświęcona tematyce rewitalizacji części staromiejskich w mniejszych i średnich miastach dostarczy partnerom projektu świeżych idei. Konferencja końcowa zgromadzi fachowców i inne zainteresowane osoby z obu krajów i będzie poświęcona refleksji nad rezultatami i doświadczeniami projektu. Te ostatnie zostaną następnie opublikowane w broszurze opisującej projekt.

W sumie REVIVAL! przyczyni się do wzrostu atrakcyjności polsko-niemieckiego obszaru objętego projektem dla miejscowej ludności, potencjalnych nowych mieszkańców, turystów, przedsiębiorstw i specjalistów. Dzięki wzmocnieniu historycznych śródmieść projekt wniesie wkład w zrównoważony rozwój regionalny przez zachowanie dziedzictwa kulturowego w historycznych śródmieściach oraz zasobów naturalnych na obrzeżach miast, a także w odciążenie sąsiednich aglomeracji.